อุปกรณ์โซล่าเซลล์ มีอะไรบ้างที่ต้องรู้จักก่อนติดตั้ง

    เรามาทำความรุ้จักกับ อุปกรณ์โซล่าเซลล์ แต่ละอย่างก่อนนำไปติดตั้งตามสถานที่ต่าง ๆ เช่นบ้านพักอาศัย สำนักงาน โรงงาน วัดวาอาราม สำนักปฏิบัติธรรม เพื่อที่ทำให้เข้าใจหน้าที่การทำงานของอุปกรณ์แต่อย่างได้ก่อนนำไปติดตั้ง เพราะจะได้จัดหา อุปกรณ์โซล่าเซลล์ ได้อย่างถูกต้องและครบถ้วนทำให้ประหยัดเวลาได้เป็นอย่างมากและไม่ทำให้เสียค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นออกไป

อุปกรณ์โซล่าเซลล์ราคา
อินเวอร์เตอร์เชื่อมต่อสายส่ง ระบบออนกริด

 อุปกรณ์โซล่าเซลล์มีอะไรบ้างที่เราต้องทำความรู้จักและเข้าใจการทำงาน เพราะเนื่องจากระบบโซล่าเซลล์ที่นำไปติดตั้งนั้นมีมูลค่าราคาค่อนข้างสูง เช่น แผงโซล่าเซลล์  อินเวอร์เตอร์ โซล่าชาร์จเจอร์  แบตเตอรี่โซล่าเซลล์  สายไฟโซล่าเซลล์ อุปกรณ์จับยึดและรองรับแผงโซล่าเซลล์ อุปกรณ์ตัดต่อและป้องกันระบบโซล่าเซลล์    อุปกรณ์โซล่าเซลล์ราคาที่มีจำหน่ายกันตามท้องตลาดก็จะมีช่วงราคาตั้งแต่ไม่สูงมาก กลางๆ  และราคาค่อนข้างสูงไปเลย เพราะเดี่ยวนี้คุณภาพของสินค้าในปัจจุบัน จะพูดกันว่าคุณภาพตามราคาก็ว่าได้ เพราะถ้าหากเลือกเกรดของสินค้าที่ไม่มีคุณภาพก็จะทำให้เราใช้สินค้าชิ้นนั้นได้ไม่นานเมื่อเรานำไปติดตั้งในระบบโซล่าเซลล์ จึงมีความจำเป็นเป็นอย่างยิ่งในการเลือกสินค้าที่มีคุณภาพ มีการรับประกันจากโรงงานผู้ผลิต และ ผู้ให้บริการในการติดตั้งระบบโซล่าเซลล์ ต้องมีมาตรฐานในการผลิตจากโรงงาน มีใบรับรองคุณภาพ รับรองการผลิต ทำให้ลูกค้ามั่นใจการเลือกซื้ออุปกรณ์โซล่าเซลล์ไปใช้งานในการติดตั้ง  

อุปกรณ์โซล่าเซลล์ราคา
แผงโซล่าเซลล์

อุปกรณ์ที่ใช้โซล่าเซลล์ ซันเนอร์ยี่โซล่าเซลล์ ได้ให้ความสำคัญกับการเลือกอุปกรณ์มาใช้งานในระบบโซล่าเซลล์ เพราะระบบโซล่าเซลล์เมื่อทำการติดตั้งไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นระบบโซล่าเซลล์แบบออฟกริด ระบบโซล่าเซลล์แบบออนกริด  ระบบโซล่าเซลล์แบบไฮบริด  ระบบโซล่าปั๊มน้ำ

โซล่าเซลล์ระบบออฟกริด

อุปกรณ์ติดตั้งโซล่าเซลล์มีอะไรบ้าง  ในการติดตั้งโซล่าเซลล์แต่ละที่ แต่ละระบบนั้นอุปกรณ์โซล่าเซลล์จะมีความแตกต่างกันออกแบบไป เช่นระบบโซล่าเซลล์แบบออฟกริด จะประกอบด้วยแผงโซล่าเซลล์ทำหน้าที่แปลงพลังงานแสงอาทิตย์ไปเป็นพลังงานไฟฟ้า  โซล่าชาร์จเจอร์ทำหน้าที่รับไฟจากแผงโซล่าเซลล์และชาร์จประจุลงแบตเตอรี่ตลอดไปถึงจ่ายไฟให้กับโหลดเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เป็นกระแสตรง ซึ่งสามารถจ่ายไฟและควบคุมการเปิดปิดได้จากตัวโซล่าชาร์จคอนโทรลเลอร์  แบตเตอรี่โซล่าเซลล์ทำหน้าที่เก็บประจุเก็บพลังงานไฟฟ้า อินเวอร์เตอร์โซล่าเซลล์ หรือ อินเวอร์เตอร์แปลงไฟจากไฟฟ้ากระแสตรงไปเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ ระบบโซล่าเซลล์แบบออนกริดก็จะประกอบด้วยแผงโซล่าเซลล์  อินเวอร์เตอร์เชื่อมต่อสายส่ง สายไฟโซล่าเซลล์ อุปกรณ์รองรับและจับยึดแผงโซล่าเซลล์ ระบบโซล่าเซลล์ไฮบริดจะประกอบด้วยแผงโซล่าเซลล์  อินเวอร์เตอร์ไฮบริด แบตเตอรี่โซล่าเซลล์

ข้อต่อ MC4

อุปกรณ์แผงโซล่าเซลล์มีอะไรบ้าง  จะหมายถึงอุปกรณ์ที่ประกอบกันเป็นชุดโซล่าเซลล์ เพราะแผงโซล่าเซลล์อย่างเดียวก็ยังไม่สามารถนำไปต่อใช้งานกับโหลดเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เป็นกระแสสลับได้จึงมีความจำเป็นที่ต้องมีอุปกรณ์อย่างอื่นมาต่อร่วมด้วยในระบบโซล่าเซลล์ โดยแผงโซล่าเซลล์ที่นิยมนำมาใช้งานติตตั้งกันอยู่ในปัจจุบันจะมีด้วยกัน 2 ชนิด คือ แผงโซล่าเซลล์ชนิดโมโนคริสตัลไลน์  และโพลีคริสตัลไลน์   อุปกรณ์ไฟฟ้าโซล่าเซลล์  หมายถึงอุปกรณ์ที่อยู่ในระบบโซล่าเซลล์แต่ละแบบ เพราะไฟฟ้าที่ออกมาแต่ระบบโซล่าเซลล์นั้นขึ้นอยู่กับการออกแบบหรือความต้องการใช้งาน เดี่ยวนี้มีการออกแบบระบบโซล่าเซลล์ที่เป็นไฟฟ้ากระแสตรง หรือ ไฟดีซี มาใช้งานกันก็มีเยอะมากขึ้น เพราะแผงโซล่าเซลล์จะผลิตไฟฟ้าออกมาเป็นไฟฟ้ากระแสตรงเมื่อมีแสงพระอาทิตย์มาตกกระทบที่แผงโซล่าเซลล์ ทำให้แผงโซล่าเซลล์ผลิตเป็นไฟฟ้ากระแสตรงออกมา แต่หากว่าเราต้องการนำไฟฟ้ากระแสตรงไปแปลงเป็นไฟฟ้ากระแสสลับจึงจำเป็นต้องมีตัวแปลงไฟฟ้าที่เรียกว่าอินเวอร์เตอร์  จะทำหน้าที่แปลงไฟฟ้ากระแสตรงไปเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ

อุปกรณ์โซล่าเซลล์
อุปกรณ์โครงสร้างจับยึดแผงโซล่าเซลล์

อุปกรณ์ติดตั้งโซล่าเซลล์บนหลังคา  จะหมายถึงอุปกรณ์โครงสร้างจับยึดแผงโซล่าเซลล์บนหลังคาซึ่งจะแตกต่างกันออกแบบไปตามลักษณะการติดตั้ง เช่นการติดตั้งโซล่าเซลล์บนหลังคา เมทัลชีท จะประกอบด้วย รางอลูมิเนียม hookตัวเกี่ยวยึดระหว่างโครงหลังคากับรางอลูมิเนียม  ตัวยึดแผงโซล่าเซลล์ระหว่างกลางจะเรียกว่า middle clamp  ตัวปิดท้ายแผงโซล่าเซลล์ เรียกว่า Endclamp นอกจากการติดตั้งแผงโซล่าเซลล์บนหลังคาเมทัลชีท แล้ว ยังมีการติดตั้งแผงโซล่าเซลล์ตามหลังคา ซีแพคโมเนีย กระเบื้องลอนคู่ หลังคาแบบ single roop  หรือจะเป็นแบบดาดฟ้า พื้นปูน   อุปกรณ์ยึดแผงโซล่าเซลล์ราคาจะขึ้นอยู่กับเกรดวัสดุและคุณภาพของตัวอุปกรณ์ เพราะในท้องตลาดก็จะมีทั้งแบบเป็นเหล็ก และ แบบที่เป็นอลูมิเนียม ปัจจุบันอุปกรณ์ยึดแผงแบบอลูมิเนียมจะได้รับความนิยมนำใช้งานมากกว่าแบบเหล็ก เพราะมีน้ำหนักเบา  แข็งแรง ทนทาน ทนต่อการกัดกร่อน ไม่เป็นสนิม และมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน

อุปกรณ์ตัดต่อวงจรในระบบโซล่าเซลล์

   นอกจากนี้ยังอุปกรณ์ตัดต่อวงจรในระบบโซล่าเซลล์ทำหน้าที่ควบคุมการตัดต่อ และ ปลดวงจรในระบบโซล่าเซลล์  และ อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก ป้องกันฟ้าผ่า
  เมื่อเราได้ทำความรู้จักกับอุปกรณ์โซล่าเซลล์แต่ละตัวแล้วทำให้เราได้เข้าหน้าที่และความจำเป็นในการนำไปต่อใช้งานทำให้สามารถเลือกอุปกรณ์โซล่าเซลล์ เพื่อนำไปต่อใช้งานได้อย่างถูกต้องและมีความคุ้มค่ามากขึ้นในการนำระบบโซล่าเซลล์ไปต่อใช้งานหรือติดตั้งตามสถานที่ต่างๆ

ระบบของโซล่าเซลล์ภายในบ้าน ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน แบ่งออกได้ดังนี้

  1. On-grid System ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ แบบออนกริด
  2. OFF Grid System ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ แบบออฟกริด
  3. Hybrid System ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ แบบไฮบริด
โซล่าเซลล์ระบบออนกริด ลดค่าไฟฟ้า

On Grid System หรือระบบโซล่ารูฟท๊อป Solar Roof Top system
เป็นระบบการผลิตไฟฟ้าจากแผงโซล่าเซลล์ ที่เชื่อมต่อกับระบบการไฟฟ้านครหลวง หรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค จะใช้อุปกรณ์เพียง แผงโซล่าเซลล์ และอินเวอร์เตอร์ออนกริด (inverter on grid)โดยหลักการ แปลงไฟกระแสตรงจาก แผงโซล่าเซลล์ เป็นไฟฟ้ากระแสสลับเพื่อเชื่อมต่อเข้าระบบ การไฟฟ้าเพื่อทำการ ขายไฟฟ้าคืน (กรณีนี้ต้องทำสัญญากับผู้รับซื้อก็คือ การไฟฟ้านครหลวงหรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค) หรือ ลดค่าใช้จ่ายในการใช้ไฟฟ้าได้
ข้อดี สามารถลดค่าไฟฟ้า หรือใช้ไฟฟ้าฟรี (หากใช้แผงโซล่าเซลล์จำนวนมาก) เนื่องจากผลิตไฟฟ้าได้เองในตอนกลางวัน ใช้ไฟฟ้าฟรี ลดค่าไฟฟ้าได้ สำหรับผู้ประกอบการติดตั้งระบบไฟขนาดใหญ่ สามารถขายไฟคืนให้กับการไฟฟ้าได้ โดยติดต่อการไฟฟ้า จะต้องสมัครทำสัญญาและยื่นเอกสาร ตามข้อกำหนดของการไฟฟ้านครหลวง และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
ข้อเสีย กรณีที่ไฟฟ้าจากการไฟฟ้าดับ ระบบโซลาร์เซลล์ยังจ่ายไฟปกติ แต่กริดไทน์อินเวอร์เตอร์จะหยุดทำงาน โดยไม่จ่ายไฟเข้าสายส่ง เพื่อป้องกันไฟฟ้าดูดเจ้าหน้าที่การไฟฟ้า ซึ่งกำลังทำการซ่อมระบบสายไฟฟ้า การใช้งานระบบนี้ ส่วนใหญ่จะใช้ในพื้นที่ที่มีไฟฟ้าเข้าถึงแล้ว ใช้เพื่อช่วยลดค่าไฟฟ้าได้เป็นอย่างดี ซึ่งทางผู้ที่ต้องการติดตั้ง ต้องมีพื้นที่ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ และรู้ปริมาณการใช้ไฟฟ้าในตอนกลางวัน โดยดูจากหน่วยการใช้ไฟฟ้า ที่เสียค่าไฟฟ้าแต่ละเดือน เพื่อออกแบบกำลังการผลิตระบบไฟฟ้าโซล่าเซลล์ หาขนาดกริดไทอินเวอร์เตอร์ และจำนวนแผงโซลาร์เซลล์

โซล่าเซลล์ระบบออฟกริด

Off Grid System ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ แบบออฟกริด

2.1 ระบบโซล่าเซลล์แสงอาทิตย์ แบบเชื่อมต่อกับแบตเตอรรี่ (Off Solar grid connect system) คือระบบที่ผลิตไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์ที่ไม่ปฏิสัมพันธ์กับผู้ให้กำเนิดพลังงานไฟฟ้ารายใหญ่ (ในประเทศไทยคือการไฟฟ้านครหลวง และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค) ระบบออฟกริดนี้จะแยกเดี่ยวออกมาโดยผู้ติดตั้งโซล่าเซลล์จะสามารถผลิตไฟฟ้าใช้ได้เอง โดยไม่ต้องพึ่งพาการไฟฟ้าซึ่งสามารถแยกหมวดย่อยลงไปได้อีกตามลักษณะแรงดันไฟฟ้าที่จะใช้งานว่าเป็น ไฟฟ้ากระแสตรง หรือ ไฟฟ้ากระแสสลับ โดยต้องเลือกโหลด (เครื่องใช้ไฟฟ้า) ให้เหมาะสมกับแรงดันไฟฟ้าที่ใช้ระบบออฟกริตนี้อาจมีชื่อเรียกในภาษาอังกฤษอีกแบบหนี่งว่าระบบแสตนด์อโลน (Stand Alone System) หรือระบบแยกเดี่ยว ซึ่งมีวิธีการต่อระบบที่หลากหลาย ทั้งต่อโหลดกระแสตรง กับแผงโซล่าเซล่าเซลล์ (ซึ่งผลิตไฟฟ้ากระแสตรง) โดยตรง หรือนำไฟฟ้ากระแสตรงที่ผลิตได้จากแผง ไปแปลงเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ(โดยอินเวอร์เตอร์)สำหรับไปใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้าตามบ้านเรือนซึ่งใช้กับไฟฟ้ากระแสสลับอยู่แล้วได้

2.2 แผงโซล่าเซลล์ต่อพ่วงกับแบตเตอรี่และโหลดกระแสตรง ข้อดีของการต่อระบบแบบนี้คือเมื่อไม่มีแสงอาทิตย์ เราก็ยังสามารถใช้พลังงานไฟฟ้าจากแบตเตอรี่จ่ายให้กับโหลดได้ แต่สิ่งที่ต้องระวังคือการชาร์จไฟฟ้าเข้าแบตเตอรี่มากเกินไปเพราะอาจทำให้แบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็ว นอกจากนี้เวลาที่นำพลังงานไฟฟ้าที่เก็บสะสมในแบตเตอรี่ออกมาใช้ต้องระวังอย่าให้แบตเตอรี่คลายประจุมากเกินกว่าที่สเป็คของแบตเตอรี่ที่ระบุไว้เพราะอาจจะทำให้แบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็วเช่นกัน ส่วนใหญ่การต่อระบบแบบนี้จะใช้งานกับเรือขนาดเล็กกระท่อมขนาดเล็ก และใช้กับระบบแสงสว่างเท่านั้น

2.3 แผงโซล่าเซลล์ที่มีเครื่องควบคุมการชาร์จประจุให้กับแบตเตอรี่ (Charge Controller) ซึ่งจ่ายไฟให้กับโหลดกระแสตรง ข้อดีของการมีเครื่องควบคุมการชาร์จประจุ Charge Controller คือสามารถควบคุมการไหลของประจุไฟเข้าไปเก็บในแบตเตอรี่ได้และจะหยุดการชาร์จเมื่อไฟที่เก็บในแบตเตอรี่มีแรงดันเกินกว่าที่ตั้งค่ากำหนดไว้ จึงทำให้แบตเตอรี่มีอายุที่ยาวนานมากขึ้น การต่อแบบระบบนี้เป็นที่นิยมกันทั่วไป ใช้กับบ้านพักอาศัยที่ห่างไกลผู้ผลิตไฟฟ้า ทำให้สามารถผลิตไฟฟ้าใช้ได้เอง รวมทั้งอาจจะไปประยุกต์ใช้กับในพื้นที่ที่ไม่ต้องการลากสายไฟฟ้าไปเพราะมีต้นทุนเรื่องสายไฟฟ้าที่มีราคาสูงได้อีกด้วย

2.4 แผงโซล่าเซลล์ต่อกับเครื่องควบคุมการชาร์จแบตเตอรี่ โดยที่มีตัวอินเวอร์เตอร์แปลงจาก ไฟกระแสตรงเป็นไฟกระแสสลับเพื่อจ่ายให้กับโหลดที่ใช้กับกระแสสลับได้ โดยไฟกระแส ตรงที่ออกจากแบตเตอรี่ก็ยังสามารถจ่ายให้กับโหลดกระแสตรงได้อีกด้วย ระบบแบบนี้มีข้อดี คือมีความยืดหยุ่นในการหาเครื่องใช้ไฟฟ้ามาใช้งานเพราะโดยทั่วไปแล้วเครื่องใช้ไฟฟ้าส่วนใหญ่จะใช้กับไฟฟ้ากระแสสลับ ยกตัวอย่างอาจจะใช้พัดลมกับไฟกระแสสลับที่แปลงจากอินเวอร์เตอร์ และใข้ระบบไฟส่องสว่างกับไฟกระแสตรงก็ได้

โซล่าเซลล์ ระบบไฮบริด

Hybrid System ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ แบบไฮบริด
ระบบโซล่าเซลล์ไฮบริด (SOLAR HYBRID SYSTEM) คือเอาระบบ ออนกริด (On Grid) และออฟกริด (Off Grid) มารวมกัน ช่วยลดการสูญเสียเนื่องจากกระแสไฟจากแผงโซล่าจะป้อนเข้ามาที่โหลดใช้งานได้เลย ก่อนที่จะเข้าไปชาร์ทในแบตเตอรี่ เมื่อโหลดใช้งานน้อยลง จนกระแสไฟจากแผงโซล่าเหลือก็จะค่อยชาร์ทเข้าเก็บในแบตเตอรี่ วิธีนี้ ช่วยยืดอายุการใช้งานของแบตเตอรี่ได้ อีกด้วย ซึ่งถ้าเป็น OFF GRID INVERTER จะต้องเข้ามาที่แบตเตอรี่ก่อน แล้วค่อย แปลงไฟด้วยอินเวอร์เตอร์ ให้เป้นกระแสสลับ